ชนิดปลาลำธาร · ตู้ลำธาร

ปลาค้อแพนด้า

Panda Loach

Yaoshania pachychilus

ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

ปลาจากลำธารภูเขาบนเทือกเขาต้าเหยาซาน มณฑลกวางสี ประเทศจีน ต้องการน้ำเย็นไม่เกิน 24 °C และกระแสแรงมาก หมุนเวียน 15–20 เท่าของปริมาตรต่อชั่วโมง ห้ามลงตู้ที่เพิ่งเซ็ต ต้องมีหินที่ไบโอฟิล์มขึ้นเต็มแล้ว · ลายแพนด้าขาวดำมีเฉพาะตอนเล็ก โตแล้วสีจะกลายเป็นน้ำตาลลาย อ่านต่อย่อ

ปลาจิ้งจกน้ำ

Lizard Loach

Homaloptera orthogoniata

ไหลแรง 21–25 °C pH 6–7.5

รูปร่างยาวคล้ายจิ้งจก เกาะหินและกิ่งไม้ ไม่ใช่ตัวขูดตะไคร่แบบกลุ่ม Sewellia ต้องได้อาหารสัตว์ (หนอนแดง ไรทะเล อาหารจม) ไม่งั้นผอมตาย สกุลนี้ถูกจัดหมวดใหม่บ่อย บางชนิดถูกย้ายไป Balitoropsis แล้ว · ชื่อไทยเป็นชื่อเรียกตามรูปร่าง ยังไม่มีชื่อที่ใช้กันทั่วไป อ่านต่อย่อ

ปลาจิ้งจกน้ำสมิธ

Smith's Hillstream Loach

Homaloptera smithi

ไหลแรง 21–25 °C pH 6–7.5

พบในลำธารภาคใต้และภาคตะวันตกของไทย ต้องการพื้นกรวดหยาบและกระแสน้ำแรง · ชื่อไทยที่ให้ไว้ตั้งตามชื่อวิทยาศาสตร์ ยังไม่มีชื่อที่ใช้กันทั่วไป อ่านต่อย่อ

ปลาผีเสื้อติดหิน SEW01

Hillstream Loach 'SEW01'

Sewellia sp. 'SEW01'

ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

รหัสการค้า ยังไม่มีชื่อวิทยาศาสตร์ของชนิด

รหัสการค้าที่ใช้เรียก Sewellia ที่ยังไม่ได้ตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ ดูแลเหมือน S. lineolata ทุกอย่าง · ยังไม่มีชื่อไทยที่ใช้กันทั่วไป ร้านมักเรียกตามรหัส SEW01 อ่านต่อย่อ

ปลาผีเสื้อติดหินจีน

Chinese Butterfly Loach

Beaufortia kweichowensis

หายาก — มีเข้ามาเป็นช่วง ๆ หาได้ไม่บ่อย ไหลแรง 18–24 °C pH 6.5–7.5

ทนน้ำเย็นได้ดีที่สุดกลุ่มหนึ่ง (ลงได้ถึง 18 °C) แต่หน้าร้อนยังต้องคุมไม่ให้เกิน 24 °C ต่อเนื่อง ลำตัวแบนกว่าและเกาะกระจกได้ทั้งวัน ต้องการหินผิวเรียบให้ตะไคร่ขึ้น ถ้าเห็นตัวผอมแบนคือขาดอาหาร ไม่ใช่โรค อ่านต่อย่อ

ปลาผีเสื้อติดหินจีนเล็ก

Chen's Hillstream Loach

Pseudogastromyzon cheni

ไหลแรง 18–23 °C pH 6.5–7.5

ตัวเล็กประมาณ 5 ซม. ต้องการน้ำเย็นกว่ากลุ่มอื่นเล็กน้อย ตัวผู้หวงพื้นที่แผ่นหินของตัวเอง ควรมีหินแบนหลายก้อนกระจายกันไม่ให้แย่งกัน · ยังไม่มีชื่อไทยที่ใช้กันทั่วไป ชื่อที่ให้ไว้เป็นชื่อที่ร้านค้าใช้เรียก อ่านต่อย่อ

ปลาผีเสื้อติดหินจุด

Spotted Hillstream Loach

Gastromyzon punctulatus

ไหลแรง 20–24 °C pH 6–7.5

ถิ่นเดิมคือลำธารบนเกาะบอร์เนียว น้ำใสเย็นและอ่อนกว่ากลุ่ม Sewellia เล็กน้อย ขี้อายกว่า ต้องมีหินแบนให้เกาะและซอกหลบ · ชื่อไทยเป็นชื่อที่ร้านใช้ ยังไม่มีชื่อที่ใช้กันทั่วไป อ่านต่อย่อ

ปลาผีเสื้อติดหินบอร์เนียว

Borneo Sucker

Gastromyzon ctenocephalus

หายาก — มีเข้ามาเป็นช่วง ๆ หาได้ไม่บ่อย ไหลแรง 20–24 °C pH 6–7.5

มักถูกขายรวมกันเป็น "Borneo sucker" โดยไม่แยกชนิด ทำให้ในถุงเดียวมีหลายชนิดปน ควรเลี้ยงเป็นกลุ่ม 5 ตัวขึ้นไป · ยังไม่มีชื่อไทยที่ใช้กันทั่วไป ค้นด้วยชื่อวิทยาศาสตร์จะแน่นอนกว่า อ่านต่อย่อ

ปลาผีเสื้อติดหินไมเออร์

Myers' Hillstream Loach

Pseudogastromyzon myersi

ไหลแรง 18–24 °C pH 6.5–7.5

ใกล้เคียง P. cheni มาก แยกยากตอนยังเล็ก ทนช่วงอุณหภูมิกว้างกว่านิดหน่อย · ยังไม่มีชื่อไทยที่ใช้กันทั่วไป อ่านต่อย่อ

ปลาผีเสื้อติดหินลายเสือ

Tiger Hillstream Loach

Sewellia lineolata

ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

ชนิดยอดนิยมที่สุดของตู้ลำธาร ต้องการน้ำไหลแรงผ่านผิวหินและออกซิเจนสูง กินตะไคร่และไบโอฟิล์มบนหิน แต่ตะไคร่ในตู้ไม่พอเลี้ยง ต้องเสริมอาหารจมและผักลวก เพาะในตู้ได้ถ้าน้ำเย็นและกระแสแรงพอ · ชื่อไทยในตลาดเรียกปนกับ Sewellia ชนิดอื่น ดูชื่อวิทยาศาสตร์ก่อนซื้อ อ่านต่อย่อ

ปลาผีเสื้อบอร์เนียวครีบเหลือง

Yellow-finned Borneo Sucker

Gastromyzon viriosus

หายาก — มีเข้ามาเป็นช่วง ๆ หาได้ไม่บ่อย ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

ปลาเฉพาะถิ่นของลุ่มน้ำตาเตาในซาราวักที่กินไบโอฟิล์มบนหินเป็นหลักในลำธารน้ำใสไหลแรงออกซิเจนสูง จึงต้องลงในตู้ที่เซ็ตจนหินมีตะไคร่ขึ้นแล้วเท่านั้น ห้ามลงตู้ที่เพิ่งตั้งใหม่ อ่านต่อย่อ

ปลาผีเสื้อบอร์เนียวคาติบาส

Katibas Hillstream Loach

Gastromyzon katibasensis

หายาก — มีเข้ามาเป็นช่วง ๆ หาได้ไม่บ่อย ไหลแรง

ปลาจากต้นน้ำแม่น้ำคาติบาสในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าลันจักเอนติเมาของซาราวัก อยู่ในลำธารพื้นหินน้ำไหลเชี่ยว ต้องมีกระแสน้ำแรงออกซิเจนสูงและหินที่มีไบโอฟิล์มให้แทะอยู่ตลอด อ่านต่อย่อ

ปลาผีเสื้อบอร์เนียวซันเซ็ต

Sunset Hillstream Loach

Gastromyzon venustus

หายาก — มีเข้ามาเป็นช่วง ๆ หาได้ไม่บ่อย ไหลแรง

ชื่อการค้า Sunset ยังยืนยันไม่ได้ว่าเป็นชนิดนี้ ปลาที่ขายชื่อนี้อาจเป็น Gastromyzon ครีบแดงชนิดอื่น

ปลาหน้าดินของลำธารน้ำเชี่ยว พบเฉพาะที่ลำธารสุไหงเบลาลอง ประเทศบรูไน ว่ายกลางน้ำไม่ได้ ต้องเกาะหินตลอดเวลา จึงต้องมีกระแสน้ำแรงออกซิเจนสูงไหลผ่านหินที่มีไบโอฟิล์มขึ้นแล้วก่อนลงปลา อ่านต่อย่อ

ปลาผีเสื้อบอร์เนียวซิทูลัส

Sadong Borneo Sucker

Gastromyzon scitulus

หายาก — มีเข้ามาเป็นช่วง ๆ หาได้ไม่บ่อย ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

ปลาเฉพาะถิ่นของลุ่มน้ำซาดงในซาราวักที่ IUCN จัดเป็นชนิดมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ ต้องการน้ำสะอาดออกซิเจนสูงที่หมุนเวียน 10–15 เท่าของปริมาตรตู้ต่อชั่วโมง และต้องปิดฝาตู้ให้สนิทเพราะไต่กระจกหนีออกได้ อ่านต่อย่อ

ปลาผีเสื้อบอร์เนียวบลัดดี้แมรี่

Bloody Mary Borneo Sucker

Gastromyzon sp. Bloody Mary

ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

ชื่อการค้า ยังไม่มีชื่อวิทยาศาสตร์ของชนิด

ชื่อการค้าของ Gastromyzon ที่ยังไม่ได้ตั้งชื่อวิทยาศาสตร์จากกาลิมันตันกลาง ใกล้กลุ่ม G. fasciatus ในตู้ควรคุมน้ำไม่เกิน 24 °C เพื่อความปลอดภัย ให้น้ำไหลแรงออกซิเจนสูงบนหินที่มีไบโอฟิล์ม และเลี้ยงเป็นกลุ่มได้ มีไล่กันบ้างแต่ไม่ถึงกับทำร้ายกัน อ่านต่อย่อ

ปลาผีเสื้อบอร์เนียวม้าลาย

Zebra Borneo Sucker

Gastromyzon zebrinus

หายาก — มีเข้ามาเป็นช่วง ๆ หาได้ไม่บ่อย ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

ถิ่นเดิมคือลำธารต้นน้ำแม่น้ำซัมบัส กาลิมันตันตะวันตก ต้องการน้ำไม่เกิน 24 °C ไหลแรงออกซิเจนสูงบนหินที่มีไบโอฟิล์มขึ้นแล้ว และไม่ควรให้อาหารโปรตีนสูงมากเกินไป · มักปนมาในถุง Borneo sucker กับ Gastromyzon ชนิดอื่น ควรดูลักษณะให้แน่ใจก่อนซื้อ อ่านต่อย่อ

ปลาผีเสื้อบอร์เนียวม้าลายหางฟ้า

Blue Zebra Hillstream Loach

Gastromyzon sp. Blue Zebra

ชื่อการค้า ปลาที่ขายในชื่อนี้อาจเป็นคนละชนิดกัน

ชื่อการค้า ไม่ใช่ชื่อชนิด ร้านมักโยงกับ Gastromyzon sp. SK03 จากกาลิมันตันใต้ ปลาที่ขายในชื่อนี้อาจเป็นคนละชนิดกัน ดูแลแบบ G. zebrinus คือน้ำเย็น ไหลแรง ออกซิเจนสูง บนหินที่มีไบโอฟิล์มขึ้นแล้ว อ่านต่อย่อ

ปลาผีเสื้อบอร์เนียวไรเดน

Ridens Hillstream Loach

Gastromyzon cf. ridens

ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

cf. หมายถึงใกล้เคียง Gastromyzon ridens แต่ยังยืนยันชนิดไม่ได้

ปลาติดหินกลุ่ม G. ridens จากลำธารน้ำเชี่ยวในซาราวักและบอร์เนียวตะวันตก ต้องลงในตู้ที่เซ็ตจนหินมีตะไคร่และไบโอฟิล์มแล้ว น้ำไหลแรงหมุนเวียน 10–15 เท่าของปริมาตรตู้ต่อชั่วโมง และปิดฝาให้สนิทเพราะไต่กระจกได้ อ่านต่อย่อ

ปลาผีเสื้อบอร์เนียวฮิวมิลิส

Humilis Hillstream Loach

Hypergastromyzon humilis

ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

ปลาติดหินตัวเล็กราว 4 ซม. จากลำธารป่าในลุ่มน้ำกาปัวส์ (Kapuas) ของบอร์เนียว ต้องลงในตู้ที่เซ็ตนานจนหินมีตะไคร่และไบโอฟิล์มขึ้นแล้วเท่านั้น น้ำต้องไหลแรงออกซิเจนสูง และต้องปิดฝาให้สนิทเพราะไต่กระจกขึ้นพ้นน้ำได้ อ่านต่อย่อ

ปลาผีเสื้อลำธารพม่า

Burmese Hillstream Loach

Balitora burmanica

ไหลแรง 18–24 °C pH 6.5–7.5

พบในลุ่มน้ำสาละวินฝั่งไทย-พม่า ต้องการน้ำเย็นและไหลแรงมากที่สุดกลุ่มหนึ่ง ไม่เหมาะกับตู้ที่ไม่มีพัดลมหรือชิลเลอร์ในหน้าร้อน · ยังไม่มีชื่อไทยที่ใช้กันทั่วไป ค้นด้วยชื่อวิทยาศาสตร์จะแน่นอนกว่า อ่านต่อย่อ

ปลาผีเสื้อเวียดนาม

Sewellia Hillstream Loach

Sewellia breviventralis

ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

ปลาจากแก่งน้ำเชี่ยวของแม่น้ำปาโก (Pako) ในเวียดนามที่พบเฉพาะจุดที่กระแสแรงเกิน 1 เมตรต่อวินาที ต้องการน้ำไหลแรงผ่านหินและออกซิเจนสูงมาก และในธรรมชาติกินสัตว์น้ำเล็ก ๆ เป็นหลัก จึงต้องเสริมอาหารจมและอาหารแช่แข็งอย่างหนอนแดงนอกจากไบโอฟิล์มบนหิน อ่านต่อย่อ

ปลาค้อเกาะช้าง

Koh Chang Stone Loach

Schistura kohchangensis

ไหลปานกลาง 22–26 °C pH 6.5–7.5

ปลาถิ่นไทยจากลำธารเกาะช้างและภาคตะวันออก อยู่ลำธารพื้นราบจึงทนอุ่นกว่ากลุ่มภูเขา เหมาะกับคนที่ยังไม่มีชุดทำน้ำเย็น อ่านต่อย่อ

ปลาค้อทราย

Arrow Loach

Nemacheilus masyae

ไหลปานกลาง 22–26 °C pH 6–7.5

พบทั่วไปในแม่น้ำและลำธารพื้นทรายของไทย ว่ายกลางน้ำมากกว่าค้อกลุ่มอื่น อยู่รวมฝูงได้ดีและไม่ค่อยมีเรื่องกัน · ชื่อไทยเรียกรวม ๆ ว่า "ปลาค้อ" ไม่มีชื่อเฉพาะชนิดที่ใช้กันทั่วไป อ่านต่อย่อ

ปลาค้อมาห์เนอร์ท

Mahnert's Stone Loach

Schistura mahnerti

ไหลแรง 20–25 °C pH 6.5–7.5

พบในลำธารภาคตะวันตกของไทย ลายบั้งขวางลำตัว นิสัยเหมือนค้อทั่วไปคือหวงถิ่น · ยังไม่มีชื่อไทยที่ใช้กันทั่วไป ชื่อที่ให้ไว้เป็นการทับศัพท์ อ่านต่อย่อ

ปลาค้อลายบั้ง

Banded Mountain Loach

Schistura desmotes

ไหลปานกลาง 22–26 °C pH 6.5–7.5

พบในลำธารภาคกลางและตะวันตกของไทย ลายบั้งดำสลับครีม ขุดทรายหาอาหาร ควรใช้พื้นทรายหยาบไม่ใช่กรวดคม · ชื่อไทยที่ใช้กันมีหลายชื่อ ค้นด้วยชื่อวิทยาศาสตร์จะแน่นอนกว่า อ่านต่อย่อ

ปลาค้อลายเสือ (ค้อซูโม่)

Sumo Loach

Schistura balteata

ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

ปลาค้อที่นิยมที่สุดในตู้ลำธาร สีส้ม-ดำตัดกันชัด พบในลำธารเย็นแถบชายแดนพม่า หวงถิ่นมาก เลี้ยงตัวเดียวหรือกลุ่มใหญ่พร้อมซอกหลบหลายจุด อย่าเลี้ยงสองตัว กระโดดเก่ง ต้องปิดฝาตู้ให้สนิท อ่านต่อย่อ

ปลารากกล้วย

Horseface Loach

Acantopsis dialuzona

ไหลปานกลาง 23–27 °C pH 6.5–7.5

มุดทรายทั้งตัวจนเหลือแต่ตา ต้องใช้ทรายละเอียดลึกอย่างน้อย 5 ซม. ถ้าใช้กรวดจะบาดตัวและติดเชื้อ กินอาหารจมที่ตกถึงพื้นเท่านั้น ต้องดูให้แน่ว่าได้กิน อ่านต่อย่อ

ปลาหมูลาย

Skunk Loach

Yasuhikotakia morleti

ไหลปานกลาง 24–28 °C pH 6–7.5

พบในลุ่มน้ำแม่โขงและเจ้าพระยา ดุกว่าปลาหมูอารีย์มาก ชอบตอดครีบปลาที่ว่ายช้า ไม่ควรอยู่กับปลาครีบยาว · ชื่อ "ปลาหมูลาย" ในตลาดใช้เรียกปลาหลายชนิดปนกัน ดูชื่อวิทยาศาสตร์ก่อนซื้อ อ่านต่อย่อ

ปลาหมูอารีย์

Dwarf Chain Loach

Yasuhikotakia sidthimunki

ไหลปานกลาง 24–28 °C pH 6–7.5

ปลาถิ่นไทย ตั้งชื่อตามคุณอารีย์ สิทธิมังค์ เคยใกล้สูญพันธุ์จากการจับขาย ปัจจุบันที่ขายเป็นปลาเพาะเลี้ยงเกือบทั้งหมด · ควรซื้อเฉพาะปลาเพาะ ไม่ควรซื้อปลาจับจากธรรมชาติ ต้องอยู่เป็นฝูง 6 ตัวขึ้นไป ไม่งั้นเครียดและซ่อนตลอด อ่านต่อย่อ

บู่ลาโก้

Lagocephalus Goby

Sicyopterus lagocephalus

ไหลแรง

ปลาบู่ลำธารที่ใช้ปากขูดกินตะไคร่และไบโอฟิล์มบนหินในน้ำไหลแรง ต้องลงในตู้ที่เซ็ตนานจนหินมีตะไคร่ขึ้นจริงแล้วพร้อมเสริมอาหารจมขนาดเล็ก และเพาะในตู้น้ำจืดไม่ได้เพราะลูกปลาต้องลงไปโตในทะเล อ่านต่อย่อ

ปลาบู่แคระโคบอลต์/นีออน

Cobalt Blue Goby

Stiphodon semoni

ไหลแรง 22–28 °C pH 6.5–7.5

ปลาบู่ลำธารที่กินไบโอฟิล์มบนหินเป็นอาหารหลัก ลงได้เฉพาะตู้ที่เซ็ตนานจนหินมีตะไคร่ขึ้นแล้ว น้ำต้องไหลแรงและออกซิเจนสูงตลอด ถ้าน้ำอุ่นขึ้นใกล้ 28 °C ต้องเพิ่มการกวนผิวน้ำ อ่านต่อย่อ

ปลาบู่แคระเพเลเวนซิส

Pelewensis Goby

Stiphodon pelewensis

ไหลแรง 24–26 °C pH 6.5–7.5

ปลาบู่ลำธารที่กินตะไคร่เกือบล้วน ต้องมีหินที่ตะไคร่และไบโอฟิล์มขึ้นหนาแล้วก่อนลงปลาในน้ำไหลแรงออกซิเจนสูง ส่วนอาหารจมหรือหนอนแดงให้แค่นาน ๆ ครั้ง เพราะลำไส้ยาวของมันออกแบบมาย่อยพืช อ่านต่อย่อ

ปลาบู่แคระมิดไนท์

Midnight Goby

Lentipes dimetrodon

ไหลแรง

ปลาบู่ลำธารตัวจิ๋วราว 2.5 ซม. จากลำธารหินเหนือน้ำตกในปาปัวตะวันตก ต้องการน้ำใสไหลแรงผ่านหินที่มีไบโอฟิล์มขึ้นแล้ว เสริมอาหารแช่แข็งขนาดเล็ก และไม่ควรเลี้ยงรวมกับปลาที่แย่งกินเก่งหรือตัวใหญ่กว่ามาก อ่านต่อย่อ

ปลาบู่แคระรูติ

Golden-red Stiphodon

Stiphodon rutilaureus

ไหลแรง 22–28 °C pH 6.5–7.5

ปลาบู่ตัวเล็กจากลำธารน้ำใสไหลเร็วพื้นหิน กินไบโอฟิล์มบนหินเป็นหลัก ต้องลงในตู้ที่เซ็ตนานจนหินมีตะไคร่ขึ้นแล้วและน้ำไหลแรงออกซิเจนสูง ตู้ใหม่มีอาหารไม่พอให้มันกิน อ่านต่อย่อ

ปลาบู่แคระเรนโบว์

Rainbow Goby

Stiphodon ornatus

ไหลแรง 20–28 °C pH 6.5–7.5

ปลาบู่ลำธารจากสุมาตราตะวันตก ลำไส้ยาวแบบกินพืช กินไบโอฟิล์มบนหินเป็นหลัก ต้องมีหินที่ตะไคร่ขึ้นแน่นในตู้ที่เซ็ตนานแล้วและน้ำไหลแรง อาหารเนื้อสัตว์ให้แค่นาน ๆ ครั้ง อ่านต่อย่อ

ปลาบู่แคระแอนนี่

Annie's Goby

Stiphodon annieae

ไหลแรง

ปลาบู่แคระยาวราว 2–3 ซม. จากลำธารน้ำใสที่ลาดชันพื้นหิน ต้องการน้ำสะอาดมาก ไหลแรงออกซิเจนสูง และหินที่มีไบโอฟิล์มในตู้ที่เซ็ตนานแล้ว อ่านต่อย่อ

ปลาบู่จมูกแดงคาเลโดเนีย

Caledonian Red-Nose Goby

Lentipes kaaea

ไหลแรง

ต่างจากบู่ลำธารส่วนใหญ่ตรงที่ในธรรมชาติพบว่ายสู้กระแสน้ำแรงมากกว่าเกาะติดหิน จึงต้องการตู้ที่มีช่วงน้ำไหลแรงให้ว่ายโล่ง พื้นหินแผ่นกับกรวดหยาบ และอาหารสดหรือแช่แข็งขนาดเล็กเป็นหลัก อ่านต่อย่อ

ปลาบู่แดงปาปัว

Red Papua Goby

Lentipes cf. multiradiatus

ไหลแรง

ระบุชนิดตามที่ตลาดขาย มักขายเป็น cf. multiradiatus

ชื่อการค้าของ Lentipes จากลำธารปาปัวตะวันตกที่ยังระบุชนิดไม่แน่ชัด ดูแลเหมือน L. multiradiatus คืออาหารสดหรือแช่แข็งขนาดเล็กเป็นหลักในน้ำไหลแรงออกซิเจนสูง พร้อมหินและซอกหลายจุดให้ตัวผู้แยกอาณาเขต อ่านต่อย่อ

ปลาบู่ไทเกอร์

Tiger Stream Goby

Schismatogobius ampluvinculus

ไหลปานกลาง 18–23 °C pH 7–7.8

ปลาบู่จิ๋วไม่มีเกล็ด ยาวไม่ถึง 3 ซม. จากลำธารกึ่งเขตร้อนพื้นกรวดทางตะวันออกของไต้หวัน ค่าในตู้แนะนำไม่เกิน 23 °C ซึ่งห้องในไทยต้องใช้ชิลเลอร์หรือพัดลมช่วย ต้องมีพื้นทรายนุ่มหรือกรวดกลมละเอียดให้มุดตัว และให้อาหารสดหรือแช่แข็งขนาดเล็ก เพราะช่วงแรกมักไม่กินอาหารเม็ด อ่านต่อย่อ

ปลาบู่ปากแดง

Red Lipstick Goby

Sicyopus rubicundus

ไหลแรง 22–25 °C pH 6–7.5

เป็นนักล่าตัวเล็ก ไม่แทะตะไคร่และมักไม่กินอาหารเม็ด ต้องให้ไรทะเล หนอนแดง หรือไรแดงแบบสดหรือแช่แข็งเป็นหลักในน้ำไหลแรงออกซิเจนสูง และจะกินลูกกุ้งหรือลูกปลาที่ยาวไม่เกินราว 1 ซม. ในตู้ อ่านต่อย่อ

ปลาบู่มัลติ

Multiradiatus Goby

Lentipes multiradiatus

ไหลแรง

สกุล Lentipes กินทั้งไบโอฟิล์มบนหินและสัตว์น้ำเล็ก ไม่ได้แทะตะไคร่เป็นหลักแบบ Stiphodon จึงควรให้หนอนแดง ไรทะเล หรืออาหารแช่แข็งขนาดเล็กเป็นอาหารหลัก ในน้ำใสไหลแรงออกซิเจนสูง และปิดฝาตู้ให้สนิทเพราะปีนออกได้ อ่านต่อย่อ

ปลาบู่หินสีคราม

Blue Neon Goby

Stiphodon atropurpureus

ไหลแรง 22–26 °C pH 6.5–7.5

ปลาบู่ลำธารตัวเล็กที่ตัวผู้สีน้ำเงินสด กินตะไคร่บนหินเป็นหลัก ต้องมีหินที่ตะไคร่ขึ้นแล้วจริง ๆ ก่อนลงปลา ตู้ใหม่เอี่ยมจะอดตายภายในเดือนเดียว ปลาที่ขายเกือบทั้งหมดจับจากธรรมชาติ ควรซื้อเมื่อพร้อมดูแลจริงเท่านั้น อ่านต่อย่อ

การ่าแพนด้า

Panda Garra

Garra flavatra

ไหลปานกลาง 22–27 °C pH 6.5–7.5

ปลาจากลำธารเทือกเขายะไข่ทางตะวันตกของพม่า กินตะไคร่บ้างแต่ไม่ใช่ปลากินตะไคร่ล้วน ต้องเสริมอาหารเนื้อ (หนอนแดง ไรทะเล) กับอาหารจมผสมผัก และควรเลี้ยงกลุ่ม 5 ตัวขึ้นไปในตู้ยาวอย่างน้อย 90 ซม. เพราะเลี้ยงเดี่ยวจะไล่ปลารูปร่างคล้ายกัน อ่านต่อย่อ

การ่ารูฟ่า

Doctor Fish

Garra rufa

ไหลแรง 18–26 °C pH 6–8

ปลาจากแม่น้ำแถบตะวันออกกลาง ในธรรมชาติทนช่วงอุณหภูมิกว้างมาก (บางประชากรอยู่ในน้ำพุร้อน) แต่ในตู้ควรให้น้ำค่อนข้างเย็น ไหลแรง และมีออกซิเจนสูง ลงได้เฉพาะตู้ที่เซ็ตจนหินมีไบโอฟิล์มแล้ว และต้องปิดฝาสนิทเพราะไต่กระจกหนีได้ อ่านต่อย่อ

ปลาเล็บมือนาง

Siamese Algae Eater

Crossocheilus oblongus

ไหลแรง 23–27 °C pH 6–7.5

ปลาไทยที่กินสาหร่ายเส้นดำ (black beard algae) ได้จริง ซึ่งปลาอื่นแทบไม่กิน แต่กินน้อยลงเมื่อโตและเมื่อได้อาหารเม็ดมาก โตได้ 14 ซม. ต้องการตู้ยาว ในตลาดมีปลาหน้าคล้ายกันขายปนหลายชนิด (Garra, Epalzeorhynchos) ดูลายเส้นดำที่ต้องยาวถึงปลายหาง อ่านต่อย่อ

ปลาเลียหิน

Stonelapping Minnow

Garra cambodgiensis

ไหลแรง 20–25 °C pH 6.5–7.5

ปลาไทยจากลำธารน้ำเชี่ยว ปากเป็นแป้นดูดขูดตะไคร่บนหินทั้งวัน เข้ากับตู้ลำธารได้ดีที่สุดในกลุ่มปลากินตะไคร่ เพราะต้องการน้ำเย็นและกระแสแรงเหมือนกัน โตได้ 15 ซม. และเริ่มหวงถิ่นเมื่อโตเต็มที่ อ่านต่อย่อ

โกลว์ไลท์ดานิโอ

Glowlight Danio

Danio choprae

ไหลปานกลาง 18–26 °C pH 6.5–7.5

ปลาดานิโอตัวจิ๋วราว 3 ซม. จากลำธารลุ่มน้ำอิระวดีทางเหนือของพม่า ต้องอยู่ฝูง 10 ตัวขึ้นไปในตู้ที่มีกระแสน้ำปานกลาง (ไม่ใช่น้ำเชี่ยวจัด) และต้องปิดฝาตู้ให้สนิทเพราะกระโดดลอดช่องเล็ก ๆ ได้ อ่านต่อย่อ

ปลาซิวข้างขวานเล็ก

Lambchop Rasbora

Trigonostigma espei

ไหลเบา 23–28 °C pH 5.5–7

พบในน้ำนิ่งและลำธารพื้นราบภาคตะวันออกของไทยและกัมพูชา ชอบน้ำอ่อนออกกรด ไม่ชอบกระแสแรง · ใส่ในตู้ลำธารได้เฉพาะมุมที่กระแสน้ำอ่อน อ่านต่อย่อ

ปลาซิวใบไผ่ราชินี

Queen Danio

Devario regina

ไหลแรง 22–26 °C pH 6.5–7.5

ปลาถิ่นไทยจากลำธารภาคตะวันตกและภาคใต้ ว่ายทวนกระแสน้ำแรงได้ทั้งวัน เป็นปลาชั้นบนที่เข้ากับตู้ลำธารได้ดีที่สุด เพราะชอบน้ำเย็นและไหลแรงเหมือนกลุ่มติดหิน ต้องอยู่ฝูง 8 ตัวขึ้นไปและปิดฝาตู้ เพราะกระโดดเก่งมาก อ่านต่อย่อ

ปลาซิวใบไผ่ลาว

Laos Danio

Devario laoensis

ไหลแรง 22–26 °C pH 6.5–7.5

พบในลุ่มน้ำแม่โขงฝั่งลาวและอีสาน ลายพาดสีฟ้าเหลือบ นิสัยและความต้องการเหมือนซิวใบไผ่ชนิดอื่น · ยังไม่มีชื่อไทยที่ใช้กันทั่วไป ค้นด้วยชื่อวิทยาศาสตร์จะแน่นอนกว่า อ่านต่อย่อ

ปลาซิวใบไผ่ใหญ่

Giant Danio

Devario aequipinnatus

ไหลแรง 22–26 °C pH 6.5–7.5

โตได้ถึง 10 ซม. ต้องการตู้ยาวอย่างน้อย 90 ซม. เพราะว่ายเร็วและไกล แข็งแรงทนทาน เหมาะเป็นปลาชุดแรกของตู้ลำธารที่เพิ่งเซ็ตเสร็จ อ่านต่อย่อ

ปลาซิวเมฆขาว

White Cloud Mountain Minnow

Tanichthys albonubes

ไหลปานกลาง 16–22 °C pH 6–7.5

มีสายสีทอง (gold morph) ขายในชื่อไวท์คลาวด์ทอง เป็นปลาชนิดเดียวกัน

ไม่ใช่ปลาไทยแต่คนไทยนิยมใส่ในตู้ลำธาร เพราะเป็นปลาน้ำเย็นจริง ๆ อยู่ได้ในตู้ไม่มีฮีตเตอร์ อย่าเลี้ยงในน้ำเกิน 24 °C ต่อเนื่อง จะอายุสั้นลงมาก อ่านต่อย่อ

ปลาซิวหางกรรไกร

Scissortail Rasbora

Rasbora trilineata

ไหลปานกลาง 23–27 °C pH 6–7.5

ปลาไทยพบทั่วประเทศ หางเป็นแฉกลายดำ-ขาวสะบัดตลอดเวลาจนได้ชื่อนี้ ทนช่วงน้ำกว้าง เหมาะกับตู้ลำธารที่คุมอุณหภูมิให้เย็นจัดไม่ได้ อ่านต่อย่อ

ปลาซิวหางแดง

Blackline Rasbora

Rasbora borapetensis

ไหลปานกลาง 23–27 °C pH 6–7.5

ตั้งชื่อชนิดตามบึงบอระเพ็ด จ.นครสวรรค์ ตัวเล็กประมาณ 4–5 ซม. สีเด่นเมื่ออยู่ฝูง 10 ตัวขึ้นไปในตู้ที่มีพื้นสีเข้ม อ่านต่อย่อ

ปลาก้างพระร่วง

Glass Catfish

Kryptopterus vitreolus

ไหลปานกลาง 23–27 °C pH 6–7.5

ปลาถิ่นไทยจากลำธารภาคใต้และภาคตะวันออก ตัวใสจนเห็นกระดูก ต้องอยู่ฝูง 6 ตัวขึ้นไปเป็นอย่างน้อย เลี้ยงตัวเดียวจะเครียดและไม่กินอาหารจนตาย ลอยนิ่งกลางน้ำในกระแสอ่อน ไม่ใช่ปลาพื้นตู้ · ชื่อวิทยาศาสตร์เดิมเคยใช้ K. bicirrhis ซึ่งเป็นคนละชนิด อ่านต่อย่อ

ปลาแขยงข้างลาย

Asian Striped Catfish

Mystus mysticetus

ไหลปานกลาง 23–27 °C pH 6–7.5

ปลาไทยพบในแม่น้ำและลำธารทั่วประเทศ หากินกลางคืน ควรให้อาหารมื้อเย็นก่อนปิดไฟ มีเงี่ยงแหลมที่ครีบอก ระวังตอนช้อน ควรใช้ถ้วยตักแทนสวิง · "ปลาแขยง" ในภาษาไทยใช้เรียก Mystus หลายชนิดรวมกัน ไม่มีชื่อเฉพาะชนิดที่ใช้กันทั่วไป อ่านต่อย่อ