ชนิดปลาลำธาร · ตู้ลำธาร

ปลาค้อแพนด้า

Panda Loach

Yaoshania pachychilus

ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

ปลาจากลำธารภูเขาบนเทือกเขาต้าเหยาซาน มณฑลกวางสี ประเทศจีน ต้องการน้ำเย็นไม่เกิน 24 °C และกระแสแรงมาก หมุนเวียน 15–20 เท่าของปริมาตรต่อชั่วโมง ห้ามลงตู้ที่เพิ่งเซ็ต ต้องมีหินที่ไบโอฟิล์มขึ้นเต็มแล้ว · ลายแพนด้าขาวดำมีเฉพาะตอนเล็ก โตแล้วสีจะกลายเป็นน้ำตาลลาย

ปลาจิ้งจกน้ำ

Lizard Loach

Homaloptera orthogoniata

ไหลแรง 21–25 °C pH 6–7.5

รูปร่างยาวคล้ายจิ้งจก เกาะหินและกิ่งไม้ ไม่ใช่ตัวขูดตะไคร่แบบกลุ่ม Sewellia ต้องได้อาหารสัตว์ (หนอนแดง ไรทะเล อาหารจม) ไม่งั้นผอมตาย สกุลนี้ถูกจัดหมวดใหม่บ่อย บางชนิดถูกย้ายไป Balitoropsis แล้ว · ชื่อไทยเป็นชื่อเรียกตามรูปร่าง ยังไม่มีชื่อที่ใช้กันทั่วไป

ปลาจิ้งจกน้ำสมิธ

Smith's Hillstream Loach

Homaloptera smithi

ไหลแรง 21–25 °C pH 6–7.5

พบในลำธารภาคใต้และภาคตะวันตกของไทย ต้องการพื้นกรวดหยาบและกระแสน้ำแรง · ชื่อไทยที่ให้ไว้ตั้งตามชื่อวิทยาศาสตร์ ยังไม่มีชื่อที่ใช้กันทั่วไป

ปลาผีเสื้อติดหิน SEW01

Hillstream Loach 'SEW01'

Sewellia sp. 'SEW01'

ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

รหัสการค้า ยังไม่มีชื่อวิทยาศาสตร์ของชนิด

รหัสการค้าที่ใช้เรียก Sewellia ที่ยังไม่ได้ตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ ดูแลเหมือน S. lineolata ทุกอย่าง · ยังไม่มีชื่อไทยที่ใช้กันทั่วไป ร้านมักเรียกตามรหัส SEW01

ปลาผีเสื้อติดหินจีน

Chinese Butterfly Loach

Beaufortia kweichowensis

หายาก — มีเข้ามาเป็นช่วง ๆ หาได้ไม่บ่อย ไหลแรง 18–24 °C pH 6.5–7.5

ทนน้ำเย็นได้ดีที่สุดกลุ่มหนึ่ง (ลงได้ถึง 18 °C) แต่หน้าร้อนยังต้องคุมไม่ให้เกิน 24 °C ต่อเนื่อง ลำตัวแบนกว่าและเกาะกระจกได้ทั้งวัน ต้องการหินผิวเรียบให้ตะไคร่ขึ้น ถ้าเห็นตัวผอมแบนคือขาดอาหาร ไม่ใช่โรค

ปลาผีเสื้อติดหินจีนเล็ก

Chen's Hillstream Loach

Pseudogastromyzon cheni

ไหลแรง 18–23 °C pH 6.5–7.5

ตัวเล็กประมาณ 5 ซม. ต้องการน้ำเย็นกว่ากลุ่มอื่นเล็กน้อย ตัวผู้หวงพื้นที่แผ่นหินของตัวเอง ควรมีหินแบนหลายก้อนกระจายกันไม่ให้แย่งกัน · ยังไม่มีชื่อไทยที่ใช้กันทั่วไป ชื่อที่ให้ไว้เป็นชื่อที่ร้านค้าใช้เรียก

ปลาผีเสื้อติดหินจุด

Spotted Hillstream Loach

Gastromyzon punctulatus

ไหลแรง 20–24 °C pH 6–7.5

ถิ่นเดิมคือลำธารบนเกาะบอร์เนียว น้ำใสเย็นและอ่อนกว่ากลุ่ม Sewellia เล็กน้อย ขี้อายกว่า ต้องมีหินแบนให้เกาะและซอกหลบ · ชื่อไทยเป็นชื่อที่ร้านใช้ ยังไม่มีชื่อที่ใช้กันทั่วไป

ปลาผีเสื้อติดหินบอร์เนียว

Borneo Sucker

Gastromyzon ctenocephalus

หายาก — มีเข้ามาเป็นช่วง ๆ หาได้ไม่บ่อย ไหลแรง 20–24 °C pH 6–7.5

มักถูกขายรวมกันเป็น "Borneo sucker" โดยไม่แยกชนิด ทำให้ในถุงเดียวมีหลายชนิดปน ควรเลี้ยงเป็นกลุ่ม 5 ตัวขึ้นไป · ยังไม่มีชื่อไทยที่ใช้กันทั่วไป ค้นด้วยชื่อวิทยาศาสตร์จะแน่นอนกว่า

ปลาผีเสื้อติดหินไมเออร์

Myers' Hillstream Loach

Pseudogastromyzon myersi

ไหลแรง 18–24 °C pH 6.5–7.5

ใกล้เคียง P. cheni มาก แยกยากตอนยังเล็ก ทนช่วงอุณหภูมิกว้างกว่านิดหน่อย · ยังไม่มีชื่อไทยที่ใช้กันทั่วไป

ปลาผีเสื้อติดหินลายเสือ

Tiger Hillstream Loach

Sewellia lineolata

ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

ชนิดยอดนิยมที่สุดของตู้ลำธาร ต้องการน้ำไหลแรงผ่านผิวหินและออกซิเจนสูง กินตะไคร่และไบโอฟิล์มบนหิน แต่ตะไคร่ในตู้ไม่พอเลี้ยง ต้องเสริมอาหารจมและผักลวก เพาะในตู้ได้ถ้าน้ำเย็นและกระแสแรงพอ · ชื่อไทยในตลาดเรียกปนกับ Sewellia ชนิดอื่น ดูชื่อวิทยาศาสตร์ก่อนซื้อ

ปลาผีเสื้อบอร์เนียวครีบเหลือง

Yellow-finned Borneo Sucker

Gastromyzon viriosus

หายาก — มีเข้ามาเป็นช่วง ๆ หาได้ไม่บ่อย ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

ปลาเฉพาะถิ่นของลุ่มน้ำตาเตาในซาราวักที่กินไบโอฟิล์มบนหินเป็นหลักในลำธารน้ำใสไหลแรงออกซิเจนสูง จึงต้องลงในตู้ที่เซ็ตจนหินมีตะไคร่ขึ้นแล้วเท่านั้น ห้ามลงตู้ที่เพิ่งตั้งใหม่

ปลาผีเสื้อบอร์เนียวคาติบาส

Katibas Hillstream Loach

Gastromyzon katibasensis

หายาก — มีเข้ามาเป็นช่วง ๆ หาได้ไม่บ่อย ไหลแรง

ปลาจากต้นน้ำแม่น้ำคาติบาสในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าลันจักเอนติเมาของซาราวัก อยู่ในลำธารพื้นหินน้ำไหลเชี่ยว ต้องมีกระแสน้ำแรงออกซิเจนสูงและหินที่มีไบโอฟิล์มให้แทะอยู่ตลอด

ปลาผีเสื้อบอร์เนียวซันเซ็ต

Sunset Hillstream Loach

Gastromyzon venustus

หายาก — มีเข้ามาเป็นช่วง ๆ หาได้ไม่บ่อย ไหลแรง

ชื่อการค้า Sunset ยังยืนยันไม่ได้ว่าเป็นชนิดนี้ ปลาที่ขายชื่อนี้อาจเป็น Gastromyzon ครีบแดงชนิดอื่น

ปลาหน้าดินของลำธารน้ำเชี่ยว พบเฉพาะที่ลำธารสุไหงเบลาลอง ประเทศบรูไน ว่ายกลางน้ำไม่ได้ ต้องเกาะหินตลอดเวลา จึงต้องมีกระแสน้ำแรงออกซิเจนสูงไหลผ่านหินที่มีไบโอฟิล์มขึ้นแล้วก่อนลงปลา

ปลาผีเสื้อบอร์เนียวซิทูลัส

Sadong Borneo Sucker

Gastromyzon scitulus

หายาก — มีเข้ามาเป็นช่วง ๆ หาได้ไม่บ่อย ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

ปลาเฉพาะถิ่นของลุ่มน้ำซาดงในซาราวักที่ IUCN จัดเป็นชนิดมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ ต้องการน้ำสะอาดออกซิเจนสูงที่หมุนเวียน 10–15 เท่าของปริมาตรตู้ต่อชั่วโมง และต้องปิดฝาตู้ให้สนิทเพราะไต่กระจกหนีออกได้

ปลาผีเสื้อบอร์เนียวบลัดดี้แมรี่

Bloody Mary Borneo Sucker

Gastromyzon sp. Bloody Mary

ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

ชื่อการค้า ยังไม่มีชื่อวิทยาศาสตร์ของชนิด

ชื่อการค้าของ Gastromyzon ที่ยังไม่ได้ตั้งชื่อวิทยาศาสตร์จากกาลิมันตันกลาง ใกล้กลุ่ม G. fasciatus ในตู้ควรคุมน้ำไม่เกิน 24 °C เพื่อความปลอดภัย ให้น้ำไหลแรงออกซิเจนสูงบนหินที่มีไบโอฟิล์ม และเลี้ยงเป็นกลุ่มได้ มีไล่กันบ้างแต่ไม่ถึงกับทำร้ายกัน

ปลาผีเสื้อบอร์เนียวม้าลาย

Zebra Borneo Sucker

Gastromyzon zebrinus

หายาก — มีเข้ามาเป็นช่วง ๆ หาได้ไม่บ่อย ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

ถิ่นเดิมคือลำธารต้นน้ำแม่น้ำซัมบัส กาลิมันตันตะวันตก ต้องการน้ำไม่เกิน 24 °C ไหลแรงออกซิเจนสูงบนหินที่มีไบโอฟิล์มขึ้นแล้ว และไม่ควรให้อาหารโปรตีนสูงมากเกินไป · มักปนมาในถุง Borneo sucker กับ Gastromyzon ชนิดอื่น ควรดูลักษณะให้แน่ใจก่อนซื้อ

ปลาผีเสื้อบอร์เนียวม้าลายหางฟ้า

Blue Zebra Hillstream Loach

Gastromyzon sp. Blue Zebra

ชื่อการค้า ปลาที่ขายในชื่อนี้อาจเป็นคนละชนิดกัน

ชื่อการค้า ไม่ใช่ชื่อชนิด ร้านมักโยงกับ Gastromyzon sp. SK03 จากกาลิมันตันใต้ ปลาที่ขายในชื่อนี้อาจเป็นคนละชนิดกัน ดูแลแบบ G. zebrinus คือน้ำเย็น ไหลแรง ออกซิเจนสูง บนหินที่มีไบโอฟิล์มขึ้นแล้ว

ปลาผีเสื้อบอร์เนียวไรเดน

Ridens Hillstream Loach

Gastromyzon cf. ridens

ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

cf. หมายถึงใกล้เคียง Gastromyzon ridens แต่ยังยืนยันชนิดไม่ได้

ปลาติดหินกลุ่ม G. ridens จากลำธารน้ำเชี่ยวในซาราวักและบอร์เนียวตะวันตก ต้องลงในตู้ที่เซ็ตจนหินมีตะไคร่และไบโอฟิล์มแล้ว น้ำไหลแรงหมุนเวียน 10–15 เท่าของปริมาตรตู้ต่อชั่วโมง และปิดฝาให้สนิทเพราะไต่กระจกได้

ปลาผีเสื้อบอร์เนียวฮิวมิลิส

Humilis Hillstream Loach

Hypergastromyzon humilis

ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

ปลาติดหินตัวเล็กราว 4 ซม. จากลำธารป่าในลุ่มน้ำกาปัวส์ (Kapuas) ของบอร์เนียว ต้องลงในตู้ที่เซ็ตนานจนหินมีตะไคร่และไบโอฟิล์มขึ้นแล้วเท่านั้น น้ำต้องไหลแรงออกซิเจนสูง และต้องปิดฝาให้สนิทเพราะไต่กระจกขึ้นพ้นน้ำได้

ปลาผีเสื้อลำธารพม่า

Burmese Hillstream Loach

Balitora burmanica

ไหลแรง 18–24 °C pH 6.5–7.5

พบในลุ่มน้ำสาละวินฝั่งไทย-พม่า ต้องการน้ำเย็นและไหลแรงมากที่สุดกลุ่มหนึ่ง ไม่เหมาะกับตู้ที่ไม่มีพัดลมหรือชิลเลอร์ในหน้าร้อน · ยังไม่มีชื่อไทยที่ใช้กันทั่วไป ค้นด้วยชื่อวิทยาศาสตร์จะแน่นอนกว่า

ปลาผีเสื้อเวียดนาม

Sewellia Hillstream Loach

Sewellia breviventralis

ไหลแรง 20–24 °C pH 6.5–7.5

ปลาจากแก่งน้ำเชี่ยวของแม่น้ำปาโก (Pako) ในเวียดนามที่พบเฉพาะจุดที่กระแสแรงเกิน 1 เมตรต่อวินาที ต้องการน้ำไหลแรงผ่านหินและออกซิเจนสูงมาก และในธรรมชาติกินสัตว์น้ำเล็ก ๆ เป็นหลัก จึงต้องเสริมอาหารจมและอาหารแช่แข็งอย่างหนอนแดงนอกจากไบโอฟิล์มบนหิน